Čuovvola internationála geatnegasvuođaid

Jus Norga (Ruoŧtá ja Suopma) sisafievrridit gievrras giellamodeallaid mánáidgárddiide ja skuvllaide, de čájehit ahte sii váldet iežaset geatnegasvuođaid riika eamiálbmogii duođalaččain. Dat addá riikkaidgaskasaš dohkkeheami ja nanne riika posišuvnna eamiálbmotpolitihkas ja giellaealáskahttimis. 

Gievrras giellamodeallaid leat guhka leamašan anus máŋggain eamiálbmot ja unnitlogugielat servvodagain, earet eará New Zealanddas, Hawaias, USA, Canadas, Walesas, Skottlánddas ja Irlánddas. 

Váikke lea hui gáibideaddji oahpahit mánáide áitojuvvon álgoálbmot- ja minoritehtagielaid, de dat lea vejolaš oažžut sin produktiiva giellageavaheaddjiin,  jus bargá gievrras giellamodeallaiguin (Pasanen ja earát 2022:32-33.).

Go giela galgá ealáskahttit, de lea giellaoahpahus čoavddus. Mánáidgárddit ja skuvllat leat dat deháleamos arenat go beassá geavahit ja oahppat sámegiela. Váibmogiellaprošeavttas (2016) boahtá ovdán ahte deháleamos doaibmabijut skuvllain ja mánáidgárddiin lea bargat gievrras giellamodeallaiguin, ja daid bokte eanet sámástit ja nannen sámegielfálu. 

Dál lea hui dehálaš váldit atnui gievrras giellamodeallaid, go dat leat buoremus giellamodeallat go galgá bargat álgoálbmot- ja minoritehtagielaiguin. Modeallaid leat ovddiduvvon juo badjelaš logi jagi, sihke riikkaidgaskasaččat ja našuvnnalaččat. Dárbu gievrras giellamodeallaide lea boahtán das go mánát eai oahpa sámegiela doarvái bures otná sámegieloahpahusas.