<  FORRIGE 3. Ovttasbargu váhnemiiguin, bearrašiiguin ja sámegielat birrasiin

Searvelanja ja fuolkevuođa metodat práksisis

Språkbobler
Bilde: Gunnlaug Ballovarre

Sámi skuvllat leat guhkit áigge geavahan searvelanja ja fuolkevuođa oahpahusas. 
Lea dehálaš heivehit oahpahusa oahppi gullevaš duovdagiidda, sihke eanan- ja mearraguovlluide, ja fátmmastit oahpahussii sihke vuorrasit ja nuorat resurssaolbmuid geat eai gula skuvlii, nannendihte sámi ohppiid identitehta.  
Oahpahusarenat olggobeale skuvlla sáhttet leat ovdamearkka dihte vuovddit, duoddarat, meahcit, jávregáttit, johkagáttit ja mearraguovllut gos sámit leat árbevirolaččat johtán, eallán ja bargan. Barggut ja doaimmat sahttet leat ovdamearkka dihte murren, duodjeávdnasiid háhkan, murjen, biebmoávdnasiid háhkan, guolásteapmi, gárddástallan, njuovvan, rátká, oapmebargu ja nuohttun. Sámi árbevirolaš bargguid sáhttá čatnat oahppoplánii ja fágarasttildeaddji fáttáide. 

Gažaldagat suokkardallamii ja ságastallamii: 

  1. Gos lagasbirrasis lávebehtet čađahit oahpahusa?
    • Movt dán čađaheiddet?
    • Movt vuostáiváldojuvvui dát ohppiid ja váhnemiid bealis?
    • Movt fátmmasteiddet ohppiid, váhnemiid ja fulkkiid dán bargui?
    • Geat ledje fárus oahpaheamis, oahpaheddjiide lassin? Diehtibehtetgo eanet giellaguddiid ja árbečehpiid geaiguin din skuvla sáhttá ovttasbargat?
       
  2. Lehpetgo geavahan fuolkevuođa dihtomielalaččat oahpahusas?
    • Movt sáhttibehtet čalmmustahttit iežadet relašuvnna guhtege oahppái/mánnái, vaikke ehpet leat sogalaččat?  
       
  3. Dárbbašehpetgo liige resurssaid go galgabehtet čađahit sámi doaimmaid/bargguid?
    • Geas dahje gos sáhttibehtet ohcat fágalaš ja ruđalaš doarjaga?
    • Geat leat čeahpes muitaleaddjit, juoigit ja giellačeahpit din lagasguovlluin? Sáhttágo sin fátmmastit oahpahussii?
       
  4. Movt oaidnibehtet iežadet sámi doaimmaid ja oahpahusa stuorát sámi perspektiivvas? 
     
  5. Leago din skuvla movtge čalmmustahttán daid bargguid? Ovdamearkka dihte skuvlla plánain, medias, seminárain, pedagogalaš dokumentašuvnna bokte, dahje juohkán vásáhusaid eará skuvllaiguin ja oahpaheddjiiguin. 
Girje- ja artihkalávžžuhusat
Laiti, Marikaisa: Searvelatnja - A Communality Principle in Sami Early Childhood Education (SECE).

Nutti, Laila Aleksandersen & Eriksen, Anne Ingebjørg S. 2021: Den samiske barnehagens samfunnsoppdrag. Barnehagefolk https://www.barnehagefolk.no/bf2021_4_artikkel3.asp

Sara, Mikkel Nils 2003: Tradisjonell samisk kunnskap i grunnskolen. I boka: Hirvonen, Vuokko 2003: Samisk skole i plan og praksis: hvordan møte utfordringene i L97S? : evaluering av Reform 97. ČálliidLágádus.

Todal, Jon (2007): Samisk språk i Svahken sijte, Diedut nr. 1/2027, kap. 5 Aktivitetar i barnehage og skule
<  FORRIGE 3. Ovttasbargu váhnemiiguin, bearrašiiguin ja sámegielat birrasiin