Dát sisadno ij la vel jårggåluvvam julevsámegillii.
Image
Mánná goarttat bustávat ivnnit

1. Gievrras giellamodeallat mánáidgárddis

Dán páhkas beasát eanet oahppat makkár giellamodeallat leat anus Sámis. Beasát čiekŋudit gievrras giellamodeallaide ja dasa manin mii daiguin galgat bargat.

Dat movt unnitlogu giella oahpahuvvo addá iešguđetge gielalaš bohtosiid, nu boahtá ovdan dutkamušain mat leat dáhkon. Lea maiddai dutkojuvvon maid sáhttá bargat vai mánát ožžot njuovžilis vugiin buori giellamáhtu unnitlogugielas. Dutkamušaid leat čađahan miehta máilmmi ja daid bokte leat ráhkadan buriid modeallaid mat nevvot movt čađahit giellaoahpahusa buoremus lágii mielde.  

Sámediggi lea álmmuhan Gievrras giellamodeallat (2022) raporta mii čilge movt gievrras giellamodeallat leat heivehuvvon sámi kontekstii. Otná giellaoahpahusvuogádagain leat muhtin mánáidgárdemánát geat eai šatta produktiiva sámegielagat. Dát boahtá das go máŋggat mánáidgárddit ja skuvllat čuvvot goaikkanasmodealla, mii lea geahnohis giellamodealla. Daid birra beasát eanet lohkat dás vuollelis. 
 

Páhka sisdoallu
Dán páhkas beasat eanet lohkat dan golmma giellaomodealla birra mat geavahuvvojit sámis: goaikkanasmodealla, oamastanmodealla ja nannenmodealla. Páhkas leat sierra oasážat gos beasat lohkat giellamodeallaid fágalaš vuođu birra, ja manin mii dárbbašit giellamodeallaid. 
 

Gáldu:

Pasanen, Annika, Baal, Berit Anne Bals, Mikkelsen, Inga Lill, Päiviö, Ánne-Marge (2022): Sterke språkmodeller, Sametinget. https://sametinget.no/aktuelt/rapport-om-sterke-sprakmodeller.21386.aspx

Govva: Árvu

Ulbmil páhkain

Ulbmil dáinna páhkain lea ahte dii oažžubehtet oppalašgova ja ipmárdusa: 

  • daid iešguđetge giellamodeallaid birra.
  • das mat gievrras giellamodeallat leat
  • das manin mii dárbbašit gievrras giellamodeallaid.

Ulbmiljoavkkut

  • mánáidgárddit gos leat sámi ja sámegielat mánát.
  • mánáidgárdeoahpaheaddjit
  • pedagogalaš jođiheaddjit
  • mánáidgárdebargit

Ávžžuhuvvo ahte mánáidgárdeeaiggádat ja jođiheaddjit gos leat sámi mánát ja PPT oahpásmuvvojit gievrras giellamodeallaide. Váhnemat ja earát geain lea beroštupmi oahppat eanet gievrras giellamodeallaid birra maid sáhttet ávkkástallat dán páhka sisdoalus.  
 

Doahpagat

Dás gávnnat guovddáš doahpagiid mat adnojit gievrras giellamodeallaid oktavuođas. 

Giellaplána

Mearrádusat maid dahkabehtet go bargabehtet gievrras giellaoahpahusmodeallaiguin sáhttet biddjot ásahusa giellaplánii.

Sámi mánát fertejit otne juo sámástišgoahtit!

Bajilčála lea vižžon filmmas “Láidehus gievrras giellamodeallaide” mas Berit Anne Bals Baal ja Inga Lill Sigga Mikkelsen muitaleaba oanehaččat gievrras giellamodeallaid birra ja manin mii daid dárbbašit.

27 min

Gievrras giellamodeallaid fágalaš vuođđu

Baker, Todal ja Gievrras giellamodeallaid fágajoavku čilgejit gievrras giellamodeallaid fágalaš vuođu. Dán oasis beasat eanet lohkat dan birra.

3 min

Gievrras ja geahnohis giellamodeallat Sámis

Sámis leat golbma giellamodealla: Goaikkanasmodealla, nannenmodealla ja oamastanmodealla. Goaikkanasmodealla lea geahnohis giellamodealla, ja oamastan- ja nannenmodeallat leaba gievrras giellamodeallat. Dás beasat eanet lohkaid dán golmma modealla birra.

34 min

Nanne sámegielaid ja gullevašvuođadovddu Sápmái

Dán oasis beasat lohkat ákkaid main čalmmustahttet manin gievrras giellamodeallat leat dehálaččat go galgá nannet sámegielaid ja gullevašvuođadovddu sámi servvodahkii.

26 min